
Xì Dầu Và Hắc Xì Dầu Khác Nhau Như Thế Nào? Cách Phân Biệt Chuẩn Nhất
Xì dầu và hắc xì dầu là hai gia vị quen thuộc, có đặc điểm gần giống nhau nên nhiều người dễ bị nhầm lẫn.Vậy hắc xì dầu là gì? Khi nào nên dùng xì dầu, khi nào nên dùng hắc xì dầu? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Xì dầu là gì?

Nước tương hay còn gọi là xì dầu là một sản phẩm dạng lỏng lên men, với vị umami và vị mặn ngọt hài hòa. Là loại gia vị được tiêu thụ nhiều nhất trong ẩm thực Đông và Đông Nam Á và vẫn đang ngày càng phổ biến ở các nước phương Tây.
Nước tương thường được làm từ năm nguyên liệu cơ bản: đậu nành, lúa mì/bột mì, muối, nước và nấm men chịu mặn Aspergillus oryzae / Aspergillus sojae cùng vi khuẩn lactic, tùy công thức và phương pháp chế biến.
Hắc xì dầu là gì?
Hắc xì dầu (dark soy sauce) cũng là một gia vị có màu nâu sẫm, đậm màu hơn nước tương một chút, nhưng vì có công dụng và thành phần tương tự nên có rất nhiều người không phân biệt rõ được hai gia vị này. Nó còn được gọi là nước tương đen hoặc xì dầu ngọt.
Hắc xì dầu làm từ đậu nành, bột mì, chất tạo màu caramel, đường, muối,...cũng như nước tương, nó thường dùng để nêm nếm, làm nước chấm cho nhiều món ăn, thực phẩm khác nhau.
Công dụng của hắc xì dầu
Hắc xì dầu là gia vị được dùng để nêm nếm và tẩm ướp gia vị, giúp món ăn vừa đậm đà mà lại có màu caramel đẹp mắt. Đặc biệt nó cũng là một thành phần của món nước chấm Worcestershire tại Anh.
Các món xào, kho, cũng sẽ chuẩn vị hơn khi thêm một chút hắc xì dầu vào. Nhất là các món ăn chay, vì đây là sản phẩm có nguồn gốc 100% thực vật. Hơn nữa, vào các dịp Trung thu thì không thể thiếu gia vị này, nó làm cho bánh có màu đẹp hơn và mùi vị độc đáo hơn.
Lợi ích của nước tương

Nước tương (xì dầu) cũng tương tự hắc xì dầu, cũng là gia vị dành cho người ăn chay, tẩm ướp và nêm nếm nhiều món ăn chay và mặn khác nhau. Ví dụ:
- Dùng nước tương thêm ớt, tỏi, chanh đường để tạo nên chén nước chấm có vị chua ngọt, ăn kèm sủi cảo, há cảo, rau củ luộc, bún xào, mì xào
- Ướp thịt heo, thịt bò, cá, tôm, mực, các món kho hay nướng
- Là gia vị quan trọng trong các món Nhật, như sushi, sashimi...
Xì dầu và hắc xì dầu khác gì nhau?

Để nhận biết xì dầu và hắc xì dầu bạn có thể dựa vào các yếu tố như:
| Tiêu chí | Nước tương | Dầu hào |
|---|---|---|
| Nguyên liệu | Đậu nành, lúa mì, muối, nước | Hàu, nước cốt hàu hoặc hương hàu |
| Kết cấu | Dạng lỏng | Dạng sệt |
| Màu sắc | Nâu sẫm | Nâu nhạt đến nâu đậm |
| Hương vị | Vị umami tự nhiên, mặn ngọt hài hòa | Vị ngọt thanh, đậm đà |
| Công dụng | Làm nước chấm, nêm nếm, tẩm ướp | Phù hợp món xào, ướp thực phẩm |
1. Kết cấu sản phẩm

Hắc xì dầu và nước tương khi bạn đổ ra chén, sẽ thấy ngay sự khác biệt, đầu tiên là nó có kết cấu khác hẳn nhau. Hắc xì dầu thì có độ sánh cao hơn, sệt hơn so với nước tương. Trong khi đó, nước tương là loại có dạng lỏng, hơi sánh.
2. Về màu sắc
Mặc dù đều làm từ đậu nành, nhưng hai sản phẩm này cũng có màu sắc khác biệt. Xì dầu có màu nâu sẫm, còn hắc xì dầu thì như tên gọi của nó, nó có màu đen đậm ( hắc nghĩa là đen). Nhìn chén nào đậm màu hơn bạn có thể nhận ra nó là loại nào rồi đó - chính là hắc xì dầu.
3. Về mùi vị

Hắc xì dầu có mùi được cho là nồng hơn, đậm mùi hơn so với nước tương, còn nước tương có xu hướng nhẹ nhàng. Cả hai loại bạn vẫn ngửi rõ được mùi đậu nành lên men. Lý giải hắc xì dầu có mùi nồng là do nó có quá trình ủ lâu hơn, kết hợp với việc bổ sung đường và caramel để tạo màu và vị ngọt đặc trưng.
4. Về hương vị
Theo kinh nghiệm của những người sành ăn, thì hắc xì dầu sẽ có vị đậm đà hơn và ngọt hơn xì dầu. Chính đặc điểm này cũng giúp cho chúng ta có thêm nhiều lựa chọn trong việc nấu nướng món ăn.
5. Về công dụng

Hắc xì dầu được dùng chủ yếu để tẩm ướp hoặc nêm vào món xào, kho nhiều hơn là dùng để làm nước chấm. Nhưng không hẳn là bạn không thể dùng nó để làm nước chấm, bạn chỉ cần pha loãng nó với nước, thêm các gia vị khác để giúp cân bằng vị giác.
Xì dầu thì có mùi vị nhạt, loãng hơn nên có thể dùng để làm nước chấm mà không cần pha chế nhiều. Còn nếu thêm tỏi ớt vào thì càng thơm ngon.
Mua hắc xì dầu và xì dầu ở đâu?

Trên thị trường có rất nhiều sản phẩm với các thương hiệu khác nhau, bạn có thể lựa chọn các loại nước chấm, gia vị mà mình thích. Nhưng nên mua ở những nhà cung cấp uy tín, có xuất xứ minh bạch. Đối với nước tương có thể mua nước tương đậu nành, nước tương nấm rơm...
Câu hỏi thường gặp
1. Hắc xì dầu được dùng như thế nào?

Như các loại gia vị phổ biến khác, hắc xì dầu có thể dùng để:
- Ướp với thịt heo, thịt bò, thịt gà, cùng tỏi, ớt, tiêu trước khi nấu để món ăn đậm vị và dậy mùi hơn. Ngoài ra các loại hải sản khác cũng có thể dùng
- Khi xào, nướng, kho, cần màu sắc tự nhiên, thêm chút hắc xì dâu sẽ tạo màu sắc đẹp mắt, giúp tăng thẩm mỹ cho món ăn
- Có thể pha làm nước chấm, nước sốt ăn món luộc, hấp, hay các món ăn khác nhau.
2. Xì dầu và hắc xì dầu loại nào tốt hơn?
Không có loại nào tốt nhất tuyệt đối, mỗi loại có hương vị, đặc trưng riêng, thế nên tùy vào sở thích, khẩu vị và món ăn bạn đang nấu mà có thể chọn một trong hai loại. Tốt nhất bạn nên thưởng thức cả hai loại để khám phá hết những vị ngon của ẩm thực.
Hắc xì dầu dùng khi:
- Làm món kho, rim cần màu đẹp
- Tẩm ướp thịt (heo quay, vịt quay, thịt bò…)
Xì dầu dùng khi:
- Làm nước chấm ăn món luộc, hấp
- Ăn kèm sushi, sashimi
- Nêm món kho, xào...
3. Ăn xì dầu nhiều có tốt không?

Bất cứ thực phẩm nào thì bạn cũng nên ăn điều độ, kể cả xì dầu, bạn nên dùng một lượng vừa đủ, từ 1- 2 thìa cà phê mỗi ngày tùy người. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo người lớn không nên tiêu thụ quá 2.300 miligam natri mỗi ngày, tốt nhất là dùng dưới 1.500 mg mỗi ngày, đặc biệt là người bị huyết áp cao.
4. Xì dầu và hắc xì dầu có gluten không?
Cả hai loại đều có thể chứa gluten, một loại protein có trong các loại ngũ cốc như lúa mì. Chất này có thể phản ứng và gây tổn thương ruột non ở những người mắc bệnh celiac. Nếu bạn bị dị ứng với gluten và lúa mì cũng nên tránh dùng.
5. Xì dầu và nước tương có khác nhau không?

Xì dầu là bắt nguồn từ chữ “xừ dâu” (tiếng Hoa), ở trong Nam gọi là nước tương vì xuất phát từ nguyên liệu chính của gia vị này là đậu nành hay còn gọi là đậu tương.
Về cơ bản nước tương và xì dầu giống nhau, tên gọi tùy từng nơi. Đều được làm từ đậu nành, ngũ cốc rang, muối, nước bằng cách lên men truyền thống hoặc thủy phân.
Lời kết
Hắc xì dầu và xì dầu là gia vị phổ biến trong nhiều món ăn, nhưng nên sử dụng đúng liều lượng, đúng cách để vừa ăn ngon, vừa bảo vệ sức khỏe.
Nếu bạn đang tìm một loại gia vị chay vừa đậm đà, vừa thân thiện môi trường và có nguồn gốc tự nhiên, thì nước tương đậu nành, hắc xì dầu nguyên chất là lựa chọn rất đáng để thử.









